OR-Verkiezing: Hoe krijg je (de juiste) kandidaten?

De OR-verkiezing komt eraan! Werkplein Drentsche Aa (WPDA) heeft circa 300 collega’s en is daarmee wettelijk verplicht om een OR te hebben. Hoewel zij haar centrale besluitvormingsproces zo heeft ingericht dat deze door een afvaardiging van de afdelingen en het bestuur genomen worden, heeft de OR nog een belangrijke controlerende en wettelijke taak. Eens in de drie jaar loopt het termijn van de leden af en is een herverkiezing noodzakelijk. Maar nieuwe gemotiveerde leden krijgen voor de OR is lang niet altijd makkelijk. Hoe zorg je er nou voor dat je überhaupt kandidaten krijgt en er ook nog eens voor zorgt dat deze mensen ‘de juiste mensen’ zijn voor deze rol?

Rolselectie als leidraad voor de OR-verkiezing

Precies die vraag kregen wij doorgespeeld van WPDA op basis van een eerder OR verkiezing die we organiseerden bij adviesbureau Over Morgen. Als leidraad voor het procesontwerp gebruikten wij de stappen van rolselectie. Alleen waar je bij rolselectie met alle betrokken in een (digitale) ruimte bent, gaat dat bij een verkiezingsproces met 300 mensen een beetje lastiger. En dus zijn we op zoek gegaan naar een alternatieve vorm.

Nomineer je collega voor de OR

Rolselectie biedt een belangrijk verschil met een traditionele OR-verkiezing. In een OR-verkiezing stel je jezelf kandidaat en heb je een periode om ‘campagne’ te voeren (als er uberhaupt tegenkandidaten zijn). Rolselectie maakt gebruik van de wijsheid van de groep door de vraag te stellen: ‘Wie denk jij dat goed invulling kan geven aan deze rol?’. Daarmee ligt het initiatief voor kandidaatstelling bij de collega’s die zicht hebben op jouw functioneren en daadwerkelijk een inschatting kunnen maken of jij past bij deze rol.

Een transparant proces voor OR-verkiezing

Om daadwerkelijk tot een verkiezing te komen zijn er een aantal processtappen die belangrijk zijn om te doorlopen.

• Maak de inhoud van de rol bekend: Om deze inschatting te kunnen maken is het uiteraard belangrijk dat de organisatie weet wat de rol van OR-lid inhoudt. 
• Nodig uit tot nomineren: Organiseer vervolgens de mogelijkheid om op basis van deze rol de juiste mensen voor te stellen, inclusief een motivatie voor waarom jij denkt dat deze persoon geschikt is.
• Deel de nominaties: Door de nominaties, inclusief de argumenten voor nominatie, te delen ontstaat een complimenten-douche voor de genomineerden. Het zijn immers altijd positieve redenen voor waarom iemand genomineerd is. Dit is vaak een eer voor de genomineerden en leidt in de meeste gevallen tot een serieuze overweging om zich kandidaat te stellen.
• Biedt de genomineerden de mogelijkheid om zich voor te stellen: Wanneer de genomineerden zich daadwerkelijk beschikbaar stellen is het nodig dat de collega’s ze beter leren kennen. Organiseer daarom een mogelijkheid om zich voor te stellen en (bij voorkeur) hen vragen te kunnen stellen.
• De verkiezing zelf: Waar wij bij rolselectie uitgaan van het principes van consent, schrijft de wet voor dat er een stemmingsronde plaatsvindt waarin individuele collega’s hun stem op de kandidaten kunnen uitbrengen.
• De uitslag: Deel de uitslag van de verkiezingen en maak er een feestje van!

Wat de OR-verkiezing bracht voor WPDA

Bij WPDA zochten ze in een keer zeven nieuwe kandidaten voor de OR. Een aardige uitdaging dus om deze te vullen met goede kandidaten. Door het proces van nominatie in te richten kregen zij van de collega’s in totaal 42 kandidaten voorgesteld! Ieder van deze kandidaten was vereerd met de nominatie en gaf aan ‘die niet verwacht te hebben’ en ‘zelf nooit gedacht te hebben aan een rol in de OR’ maar dit wel te willen overwegen. Uiteindelijk reageerden zeven kandidaten positief op hun nominatie, waardoor er evenveel kandidaten als plekken overbleven voor de verkiezing. Hiermee verviel de noodzaak om het stemmen te organiseren. Maar naast de zeven kandidaten leverde deze nominatieronde ook een pool op aan enthousiastelingen die open staan om de rol een volgende keer te vervullen! Veel moeilijker dan dit hoeft het niet te zijn wat ons betreft. Het is alleen wel even een puzzel hoe je de daadwerkelijke inrichting vervolgens nog doet. Heb je hier hulp bij nodig? Laat het even weten!